Tắc kê nở (còn gọi là bulong nở, nở rút, tiếng Anh: expansion anchor) là loại bulong chuyên dụng để liên kết kết cấu, thiết bị vào bê tông hoặc gạch sau khi bê tông đã đông cứng — khác với bulong neo móng phải chôn sẵn trước khi đổ bê tông. Nguyên lý: khi siết đai ốc, áo nở (sleeve) bung ra ép chặt vào thành lỗ khoan, tạo lực ma sát giữ chắc bulong.
1. Phân loại tắc kê nở phổ biến
1.1 Tắc kê nở cơ học (Wedge anchor / nở đinh)
Chịu tải cao, lắp nhanh, dùng cho thiết bị nặng, giá đỡ máy, lan can, khung thép phụ. Điển hình là dòng bulong nở Fischer FBN II đạt chứng chỉ ETA cho bê tông nứt.
1.2 Tắc kê nở áo (Sleeve anchor / nở ống)
Áo nở dài, phân bố lực đều — phù hợp gạch đặc, bê tông mác thấp, tải trung bình: khung cửa, bảng hiệu, hệ ống kỹ thuật.
1.3 Tắc kê nở hóa chất (Chemical anchor)
Cấy thanh ren bằng keo hóa chất — chịu tải cao nhất, không tạo ứng suất nở, dùng gần mép bê tông và cho kết cấu quan trọng. Tham khảo bulong hóa chất Fischer RM/FTR và danh mục bulong hóa chất tại COGA.
1.4 Tắc kê nhựa (Plastic anchor)
Chỉ dùng tải nhẹ: kệ trang trí, ổ điện, nẹp nhựa trên tường gạch.
2. Bảng chọn nhanh theo tải trọng
| Loại | Vật liệu nền | Tải trọng | Ứng dụng điển hình |
|---|---|---|---|
| Nở cơ học (wedge) | Bê tông đặc | Cao | Máy móc, giá đỡ nặng, lan can |
| Nở áo (sleeve) | Bê tông, gạch đặc | Trung bình | Khung cửa, bảng hiệu, ống kỹ thuật |
| Hóa chất | Bê tông (kể cả nứt), gần mép | Rất cao | Kết cấu chịu lực, cấy thép chờ |
| Tắc kê nhựa | Gạch, bê tông nhẹ | Nhẹ | Nội thất, thiết bị điện nhẹ |
3. Lưu ý thi công tắc kê nở đúng kỹ thuật
- Khoan đúng đường kính và chiều sâu theo catalogue (thường sâu hơn chiều dài neo 10–15mm).
- Vệ sinh sạch bụi lỗ khoan bằng bơm thổi + chổi — bụi làm giảm 40–60% lực bám của neo hóa chất.
- Không dùng nở cơ học trên bê tông đã nứt hoặc quá gần mép (tối thiểu 5 lần đường kính) — chuyển sang neo hóa chất.
- Siết đúng mô men quy định, không siết quá tay làm trượt áo nở.
Xem thêm vai trò của bulong nở trong top 5 loại bulong dùng cho công trình chung cư.
FAQ – Câu hỏi thường gặp về tắc kê nở
Tắc kê nở khác gì bulong neo móng?
Bulong neo móng chôn sẵn trong bê tông khi đổ móng (liên kết chịu lực chính của cột). Tắc kê nở lắp sau khi bê tông đã cứng, phù hợp lắp đặt thiết bị, kết cấu phụ. Không dùng tắc kê nở thay bulong neo cho chân cột chịu lực chính nếu không có tính toán của kỹ sư.
Tắc kê nở M10 chịu được bao nhiêu kg?
Tùy loại và mác bê tông: nở cơ học M10 trên bê tông B25 chịu kéo cho phép khoảng 300–500 kg. Luôn tra catalogue nhà sản xuất và nhân hệ số an toàn tối thiểu 3–4 lần.
Mua tắc kê nở, bulong nở ở đâu tại TP.HCM?
COGA cung cấp đầy đủ tắc kê nở cơ học, nở áo, neo hóa chất Fischer/MKT chính hãng, có CO/CQ, giao nhanh nội thành. Hotline: 070 6789 416.
Khi cần liên kết cho kết cấu bê tông – thép, tham khảo thêm hướng dẫn toàn diện về bu lông neo.