Thi công bulong hóa chất đúng kỹ thuật gồm 7 bước: khoan lỗ → đo kiểm → vệ sinh lỗ khoan (thổi – chải – thổi) → bơm keo hoặc đặt ống nhộng → cắm thanh ren → chờ keo đông cứng → siết và nghiệm thu. Trong đó hai khâu quyết định trên 80% chất lượng neo là vệ sinh lỗ khoan và tuân thủ thời gian đông cứng. Bài viết hướng dẫn chi tiết từng bước theo tài liệu của nhà sản xuất keo, kèm bảng thông số lỗ khoan và các lỗi thường gặp.
Chuẩn bị trước khi thi công
Dụng cụ cần có
- Máy khoan bê tông (khoan búa) với mũi khoan đúng đường kính quy định.
- Bơm thổi bụi và chổi chải sắt đúng cỡ lỗ.
- Súng bơm keo và vòi trộn (với keo bơm) hoặc dụng cụ xoay-ép thanh ren (với ống nhộng).
- Thước đo sâu, băng dính đánh dấu chiều sâu trên mũi khoan.
- Cờ lê lực để siết nghiệm thu đúng momen.
Kiểm tra vật tư
Kiểm tra hạn sử dụng in trên vỏ keo (keo quá hạn giảm mạnh cường độ), chủng loại keo đúng thiết kế và thanh ren đúng cấp bền, đúng chiều dài. Nếu chưa rõ cách phân loại keo polyester, vinylester, epoxy và chọn thanh neo, xem bài bulong hóa chất là gì.
Thông số lỗ khoan tham khảo
Thông số phổ biến cho thanh ren cấy bằng keo vinylester (tham khảo theo tài liệu fischer; luôn tra đúng bảng của loại keo sử dụng):
| Thanh ren | Đường kính mũi khoan (mm) | Chiều sâu neo tiêu chuẩn (mm) |
|---|---|---|
| M10 | 12 | 90 |
| M12 | 14 | 110 |
| M16 | 18 | 125 |
| M20 | 24 | 170 |
| M24 | 28 | 210 |
Quy trình thi công bulong hóa chất 7 bước
Bước 1: Định vị và khoan lỗ
Xác định vị trí theo bản vẽ, kiểm tra không trúng thép chủ bằng máy dò cốt thép. Đánh dấu chiều sâu trên mũi khoan bằng băng dính rồi khoan vuông góc với bề mặt nền.
Bước 2: Đo kiểm lỗ khoan
Kiểm tra lại đường kính, chiều sâu và độ vuông góc. Lỗ khoan sai thông số phải khoan lại ở vị trí mới cách tối thiểu 2 lần chiều sâu neo, lỗ cũ trám bằng vữa không co ngót.
Bước 3: Vệ sinh lỗ khoan — khâu quan trọng nhất
Thực hiện chu trình thổi – chải – thổi: thổi bụi từ đáy lỗ (tối thiểu 2 lần), chải thành lỗ bằng chổi sắt đúng cỡ (tối thiểu 2 lần), thổi lại lần cuối cho tới khi không còn bụi bay ra. Bụi khoan còn sót là nguyên nhân số một làm neo bị tuột.
Bước 4: Bơm keo hoặc đặt ống nhộng
Với keo bơm như FIS V 360 S: lắp vòi trộn, bơm bỏ 2–3 nhát đầu cho tới khi keo ra màu đồng nhất, sau đó đưa vòi xuống đáy lỗ và bơm từ trong ra ngoài, lấp khoảng 2/3 thể tích lỗ. Với ống nhộng như Fischer RM/FTR: đặt nguyên ống vào lỗ khoan sạch và khô.
Bước 5: Cắm thanh ren
Đưa thanh ren vào lỗ với chuyển động xoay chậm để keo phủ đều quanh ren, tới đúng độ sâu đánh dấu. Keo thừa phải trào nhẹ quanh miệng lỗ — dấu hiệu lỗ đã đầy keo. Với ống nhộng, dùng máy xoay-ép thanh ren xuyên vỡ ống theo tốc độ quy định.
Bước 6: Chờ keo đông cứng
Giữ nguyên thanh ren, không va chạm, không gia tải trong suốt thời gian đông cứng. Thời gian phụ thuộc nhiệt độ nền (xem bảng dưới).
Bước 7: Siết đai ốc và nghiệm thu
Siết đai ốc bằng cờ lê lực theo momen quy định của nhà sản xuất keo (thấp hơn momen của bulong thường cùng cỡ). Tham khảo cách dùng cờ lê lực trong bài bảng tra lực siết bulong. Nghiệm thu bằng quan sát keo trào đều, đủ chiều sâu và thử kéo (pull-out test) theo tỷ lệ hồ sơ thiết kế yêu cầu.
Thời gian đông cứng của keo theo nhiệt độ
Giá trị tham khảo cho keo vinylester hai thành phần (tra đúng bảng in trên vỏ keo đang dùng):
| Nhiệt độ nền | Thời gian thao tác (đặt thanh ren) | Thời gian đông cứng (được gia tải) |
|---|---|---|
| +5°C | ≈ 18 phút | ≈ 145 phút |
| +10°C | ≈ 10 phút | ≈ 80 phút |
| +20°C | ≈ 6 phút | ≈ 45 phút |
| +30°C | ≈ 4 phút | ≈ 25 phút |
Lưu ý: quá thời gian thao tác mà chưa cắm xong thanh ren thì keo trong lỗ phải bỏ, khoan vệ sinh và bơm lại.
Các lỗi thường gặp khi thi công bulong hóa chất
- Vệ sinh lỗ khoan qua loa: lực bám dính có thể giảm tới 50%; đây là nguyên nhân hàng đầu khiến neo tuột khi thử kéo.
- Bơm keo từ miệng lỗ: tạo túi khí ở đáy, giảm chiều sâu neo hữu hiệu. Luôn bơm từ đáy lỗ ra.
- Gia tải trước thời gian đông cứng: keo mới se mặt chưa đạt cường độ, thanh neo bị nhổ.
- Không bỏ keo đầu vòi trộn: phần keo đầu chưa trộn đều hai thành phần, không đóng rắn.
- Thi công trên nền quá lạnh hoặc keo bảo quản sai: dưới +5°C đa số keo tiêu chuẩn không đóng rắn đúng; cần dòng keo mùa đông chuyên dụng.
- Khoan trúng thép chủ rồi cấy lệch cạnh: làm giảm lớp bê tông bảo vệ; phải xin ý kiến thiết kế thay vì tự xử lý.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Khoan cấy bulong hóa chất sâu bao nhiêu là đủ?
Theo chiều sâu neo tiêu chuẩn của nhà sản xuất keo — thường 8–10 lần đường kính thanh ren (ví dụ M16 khoảng 125 mm). Thiết kế có thể yêu cầu sâu hơn để đạt tải trọng cao hơn, nhưng không được nông hơn giá trị tiêu chuẩn.
Sau bao lâu có thể lắp kết cấu lên bulong vừa cấy?
Sau thời gian đông cứng in trên vỏ keo, phụ thuộc nhiệt độ nền: keo vinylester khoảng 45 phút ở 20°C, tới hơn 2 giờ khi trời lạnh 5°C. Không gia tải sớm dù bề mặt keo có vẻ đã cứng.
Có thi công bulong hóa chất trên trần (hướng lên) được không?
Được, dùng keo bơm độ đặc cao kèm nút chặn giữ keo không chảy ngược và giữ thanh ren cố định bằng nêm trong suốt thời gian đông cứng. Ống nhộng cũng phù hợp cho lỗ hướng lên vì keo không chảy.
Khoan trúng thép chủ thì xử lý thế nào?
Dừng khoan, không cắt thép chủ khi chưa có ý kiến thiết kế. Thông thường phải dịch vị trí lỗ theo phương được duyệt và trám lỗ cũ bằng vữa không co ngót; trường hợp bắt buộc giữ vị trí phải có giải pháp của đơn vị thiết kế.
Trời lạnh dưới 10°C có cấy được không?
Vẫn thi công được với keo tiêu chuẩn nhưng thời gian đông cứng kéo dài gấp 2–3 lần; dưới +5°C cần dòng keo mùa đông. Bảo quản keo ở nhiệt độ phòng trước khi dùng để dễ bơm và trộn đều.
Cần vật tư và tư vấn kỹ thuật khoan cấy?
COGA cung cấp trọn bộ bulong hóa chất Fischer, MKT chính hãng kèm tài liệu tải trọng và hướng dẫn thi công theo từng mã keo. Nếu bạn cần chọn tổ hợp thanh neo – keo cho hạng mục cụ thể hoặc cần báo giá theo khối lượng, liên hệ COGA để được kỹ thuật hỗ trợ trong ngày.
Nguồn tham khảo kỹ thuật: tài liệu kỹ thuật fischer FIS V / RM II; tài liệu kỹ thuật MKT; EAD 330499 (đánh giá kỹ thuật châu Âu cho neo hóa chất trong bê tông).